Australia muốn lấy lại cảng cho Trung Quốc thuê 99 năm

Thủ tướng Albanese cam kết đưa cảng Darwin vốn cho công ty Trung Quốc thuê 99 năm trở lại quyền kiểm soát của Canberra.

"Chúng tôi cam kết sẽ đảm bảo cảng Darwin trở lại dưới quyền kiểm soát của Australia, bởi đó là lợi ích quốc gia", Thủ tướng Anthony Albanese, lãnh đạo Công đảng Australia, nói trong chuyến thăm Timor Leste ngày 28/1.

Chính quyền Lãnh thổ Bắc Australia đã bán quyền khai thác cảng chiến lược Darwin cho tập đoàn Landbridge của Trung Quốc với giá 355 triệu USD vào năm 2015. Thương vụ diễn ra dưới thời thủ tướng Malcolm Turnbull của đảng Tự do, tuy nhiên, nó không đòi hỏi phê duyệt từ chính quyền liên bang.

Đại sứ Trung Quốc tại Canberra Tiêu Thiên cùng ngày nói Bắc Kinh "sẽ có biện pháp bảo vệ lợi ích doanh nghiệp" nếu Canberra ép buộc bán lại quyền sở hữu cảng.

"Nếu công ty Landbridge bị buộc rời cảng, các khoản đầu tư trọng yếu, hợp tác thương mại giữa các doanh nghiệp Trung Quốc với khu vực đó của Australia có thể bị ảnh hưởng", ông Tiêu nói.

Thủ tướng Australia Anthony Albanese trong cuộc họp báo ở Melbourne năm 2024. Ảnh: AFP

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn khẳng định doanh nghiệp Trung Quốc liên quan đã giành được quyền thuê cảng Darwin thông qua cơ chế thị trường. "Quyền và lợi ích hợp pháp của họ phải được bảo vệ đầy đủ", ông Quách nói.

Landbridge Australia, đơn vị sở hữu quyền khai thác cảng, chưa bình luận. Hồi tháng 11, công ty cho biết cảng đang có tình trạng tài chính vững mạnh.

Ông Albanese đã nêu ý định tái kiểm soát cảng Darwin từ cuộc bầu cử năm ngoái, khi Công đảng và Khối Liên đảng Australia nêu những lo ngại an ninh quốc gia về việc cho Trung Quốc thuê cảng này.

Vị trí cảng Darwin ở miền bắc Australia. Đồ họa: FT

Canberra chưa công bố mốc thời gian cụ thể buộc Landbridge bán lại quyền khai thác cảng. Thương vụ năm 2015 được ký kết vài năm sau khi Mỹ triển khai nhóm lính thủy đánh bộ luân phiên đầu tiên tới Darwin. Tổng thống Mỹ khi đó là Barack Obama đã phản đối thương vụ này.

Mỹ và Australia đang mở rộng các căn cứ không quân ở miền bắc Australia nhằm phục vụ việc triển khai oanh tạc cơ Mỹ.

Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Australia, chiếm 24% tổng kim ngạch thương mại hàng hóa và dịch vụ trong năm tài chính 2025, tương đương 217 tỷ USD.

Đức Trung (Theo Reuters, Guardian, AFP)