Cảnh sát Nepal bắt cựu thủ tướng bị lật đổ trong phong trào biểu tình

Cựu thủ tướng Sharma Oli bị bắt với cáo buộc lơ là trách nhiệm trong cuộc trấn áp người biểu tình đẫm máu năm ngoái, sự kiện khiến ông bị lật đổ.

Cảnh sát Nepal ngày 28/3 thông báo đã bắt cựu thủ tướng K.P. Sharma Oli và cựu bộ trưởng Nội vụ Ramesh Lekhak tại Kathmandu. Vụ bắt diễn ra một ngày sau khi chính trị gia xuất thân từ ca sĩ nhạc rap Balendra Shah nhậm chức Thủ tướng Nepal.

Hội đồng điều tra cáo buộc ông Oli và ông Lekhak lơ là trách nhiệm vì không thực hiện bất kỳ hành động nào để ngăn chặn cảnh sát nổ súng vào người biểu tình hồi tháng 9/2025.

Cuộc biểu tình của thanh niên Nepal, ban đầu chỉ nhằm phản đối lệnh cấm mạng xã hội và tham nhũng, đã trở thành đợt bạo lực chết chóc nhất trong nhiều thập kỷ khi cảnh sát dùng đạn thật trấn áp, khiến 76 người thiệt mạng. Cuộc biểu tình khiến chính phủ của ông Oli sụp đổ, mở đường để Nepal tổ chức tổng tuyển cử.

Sau khi từ chức, ông Oli nói rằng chính phủ của ông không ra lệnh nổ súng vào người biểu tình và cáo buộc "những kẻ trà trộn đã kích động bạo lực, dẫn đến mất mát bi thảm cho hàng loạt sinh mạng trẻ tuổi".

Cựu thủ tướng Oli được đưa đi kiểm tra sức khỏe sau khi bị bắt vào rạng sáng 28/3. Ảnh: AP

Những người ủng hộ ông Oli hôm nay đã tổ chức tuần hành và đụng độ với cảnh sát khi lực lượng này ngăn họ đốt lốp xe gần văn phòng Thủ tướng. Các nhân chứng cho biết cảnh sát đã bắn hơi cay và dùng dùi cui để giải tán đám đông, khiến một người bị thương.

Phe ủng hộ Oli gọi hành động bắt giữ của cảnh sát là hành vi "trả đũa" bất hợp pháp, đồng thời yêu cầu thả ông ngay lập tức.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Nội vụ Sudan Gurung bác bỏ những chỉ trích này, khẳng định quyết định bắt ông Oli "là sự khởi đầu của công lý. Đất nước sẽ đi theo một hướng mới từ bây giờ".

Các nhân chứng cho biết sau khi bị bắt, ông Oli, 74 tuổi, người từng trải qua hai ca ghép thận, đã được chuyển từ trụ sở cảnh sát đến bệnh viện. Luật sư của ông, Tikaram Bhattarai, tuyên bố hành động bắt ông Oli là bất hợp pháp và sẽ khiếu nại lên Tòa án Tối cao.

"Họ nói việc bắt giữ là để điều tra. Điều đó là bất hợp pháp và không thỏa đáng vì ông ấy không có nguy cơ bỏ trốn hay né tránh thẩm vấn", luật sư này khẳng định. Phía ông Lekhak và luật sư hiện chưa đưa ra bình luận nào.

Người ủng hộ ông Oli đụng độ với cảnh sát sau khi ông bị bắt tại Kathmandu ngày 28/3. Ảnh: AP

Ông Oli từng giữ chức thủ tướng bốn lần trong giai đoạn 2015-2025 nhưng chưa bao giờ hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ 5 năm. Năm 2020, ông từng nhận được sự ủng hộ lớn khi công bố bản đồ chính trị mới bao gồm một phần lãnh thổ tranh chấp do Ấn Độ kiểm soát.

Tuy nhiên, sự ủng hộ đó không kéo dài. Ông đã bị ông Shah đánh bại ngay tại khu vực bầu cử quê nhà trong cuộc tổng tuyển cử tháng này. Đây là thất bại thứ hai của ông từ khi nền dân chủ đa đảng được khôi phục vào năm 1990 ở Nepal.

Hồng Hạnh (Theo Reuters)