Chuyên gia đề xuất giải pháp thay thế đốt rơm sau thu hoạch lúa ở miền Tây

Ngày 16-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Trúc - chuyên gia vi sinh nông nghiệp Viện Cây ăn quả miền Nam - cho biết nhóm thực nghiệm đang nghiên cứu giải pháp sinh học để phân hủy rơm rạ trên ruộng, giúp nông dân không cần đốt đồng (đốt rơm).

Ở Đồng bằng sông Cửu Long, trung bình sau mỗi vụ thu hoạch lúa, ước có 3-5 tấn rơm/ha. Việc đốt đồng trong mùa khô tạo thành những đám khói lớn, kéo dài trên diện rộng. Mặt khác, đốt đồng làm chai đất, tiêu diệt vi sinh vật có lợi, mất hoàn toàn chất hữu cơ trong rơm rạ.

"Chúng tôi đang làm thực nghiệm trên cánh đồng của ông Bùi Quang Sang (xã Tràm Chim) xử lý rơm rạ sau thu hoạch lúa theo quy trình như sau: cắt rơm và bổ sung vôi, giữ mực nước ruộng 3-5cm, bổ sung chế phẩm vi sinh phân hủy, bổ sung phân đạm, bổ sung enzym, cày vùi rơm rạ, ủ phân hủy.

Giải pháp sinh học nhằm giúp phân hủy nhanh rơm rạ, tạo ra mùn hữu cơ, giảm ngộ độc, tăng vi sinh vật có lợi, cải thiện độ phì nhiêu của đất, giảm phân bón", tiến sĩ Trúc nói.

Ông Bùi Quang Sang - ngụ xã Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp - cho biết đây là năm thứ 3 ông thực hiện theo quy trình canh tác lúa sinh thái do các chuyên gia tư vấn. Quan sát trên đồng thấy được trùng nước rất nhiều, những con thiên địch đều còn sống, từ đó cho thấy hiệu quả, nếu mô hình thành công thì bà con sẽ làm theo rất nhiều.

"Tôi cũng rất mong mô hình thực nghiệm trên ruộng thành công để tuyên truyền cho bà con làm theo vì có thể giảm chi phí, giảm phân bón, giảm khí thải nhà kính và trả lại một phần dinh dưỡng cho đồng ruộng.

Muốn người dân không đốt rơm thì phải có cách nào thay thế và hiệu quả để người dân thấy và làm theo", ông Sang nói.

Tiến sĩ Trần Triết - Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM - nhận định sau mỗi vụ thu hoạch lúa, nông dân cần đốt đồng (đốt rơm) để chuẩn bị cho vụ kế tiếp, đây là biện pháp nhanh và rẻ tiền nhất.

Nếu không cho nông dân đốt rơm thì phải có biện pháp thay thế. Hiện nay đã có một số phương pháp như cuộn rơm mang ra khỏi ruộng, cày vùi gốc rạ.

"Nhóm thực nghiệm mô hình lúa sinh thái đã triển khai thử nghiệm một phương pháp mới: dùng vi sinh vật và enzym để thúc đẩy quá trình phân hủy rơm ngay trên đồng ruộng. Nếu thành công, phương pháp này ngoài việc giảm lượng khí nhà kính phát thải do đốt đồng còn làm gia tăng độ màu mỡ cho đất, giảm chi phí phân bón cho vụ lúa kế tiếp", ông Triết nói.