Cuba thiếu nhiên liệu, Air Canada dừng bay đến quốc đảo

Air Canada thông báo tạm dừng khai thác các đường bay đến Cuba, khi quốc gia này đang cạn kiệt nhiên liệu hàng không do Mỹ phong tỏa dầu của Venezuela.

Air Canada cho biết quyết định dừng bay đến Cuba của hãng có hiệu lực từ ngày 9/2, đồng thời khoảng 3.000 hành khách đang ở Cuba sẽ được thu xếp trở về Canada trong những ngày tới.

Trước đó, giới chức Cuba phát điện văn thông báo hàng không (NOTAM) gửi tới các phi công và kiểm soát viên không lưu, cho biết "nhiên liệu hàng không A1 không có sẵn" và tình trạng thiếu hụt ảnh hưởng đến toàn bộ sân bay quốc tế của nước này. Thông báo được hiển thị trên hệ thống cơ sở dữ liệu của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA).

Nhiên liệu máy bay sẽ không được bán thương mại tại 9 sân bay ở Cuba, trong đó có sân bay quốc tế Jose Marti ở thủ đô Havana, bắt đầu từ ngày 10/2 và tình trạng này dự kiến kéo dài ít nhất đến ngày 11/3.

Air Canada hiện vận hành khoảng 16 chuyến bay mỗi tuần từ Toronto và Montreal tới 4 điểm đến tại Cuba. Toàn bộ lịch bay này sẽ được "đặt ở trạng thái tạm ngưng" trong giai đoạn trên. Hãng sẽ theo dõi diễn biến tình hình để quyết định thời điểm khôi phục đường bay đến Cuba.

Chiếc Airbus A220-300 của Air Canada cất cánh từ sân bay Montreal tháng 11/2025. Ảnh: AFP

Hai hãng hàng không khác tại Canada là WestJet và Air Transat tính đến ngày 10/2 chưa thông báo dừng bay. Một số hãng đã điều chỉnh lịch khai thác, áp dụng phương án trễ chuyến hoặc dừng kỹ thuật tại Cộng hòa Dominica để nạp nhiên liệu trước khi tiếp tục bay đến Havana.

Các hãng bay của Mỹ chưa ghi nhận xáo trộn đáng kể về các đường bay liên quan tới Cuba. Delta Air Lines nói họ không ghi nhận vấn đề nào do thiếu nhiên liệu, trong khi Southwest Airlines cho hay các máy bay đến Havana sẽ mang đủ nhiên liệu để bay tiếp chặng kế tiếp, thay vì tiếp nhiên liệu tại Cuba. American Airlines cũng cho biết đang theo dõi sát tình hình.

Tình trạng thiếu nhiên liệu hàng không được đánh giá là thách thức đáng kể đối với các tuyến bay đường dài, đặc biệt từ những thị trường như Nga và Canada, vốn được coi là một trụ cột quan trọng của hoạt động du lịch tại Cuba.

Một phi công nói với CBS rằng tình huống khó khăn về tiếp nhiên liệu từng xảy ra, nhưng một thông báo ở quy mô như lần này là bất thường. Phi công này cũng nhắc lại rằng lần gần nhất xảy ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu máy bay tương tự từng diễn ra hơn một thập kỷ trước, khi một số chuyến bay đi châu Âu đã phải tiếp nhiên liệu tại Nassau, Bahamas.

Phần lớn nhiên liệu máy bay của Cuba được nhập khẩu từ Venezuela, nhưng nguồn cung đã trở nên khan hiếm từ giữa tháng 12/2025, khi Mỹ phong tỏa vùng biển ngoài khơi Venezuela.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 29/1 tuyên bố sẽ có mức thuế bổ sung đối với hàng hóa của những quốc gia trực tiếp hoặc gián tiếp cung cấp bất kỳ lượng dầu nào cho Cuba. Điều này đã khiến Nga lên tiếng phản đối, gọi đây là "chiến thuật bóp nghẹt của Mỹ" gây nhiều khó khăn cho Cuba.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm 9/2 cho hay "tình hình ở Cuba đang khá nghiêm trọng" và Nga đang thảo luận với Cuba "về cách thức khả thi để giải quyết các vấn đề đó, hoặc ít nhất là cung cấp mọi hỗ trợ có thể".

Không chỉ nhiên liệu hàng không, Cuba còn phụ thuộc vào dầu nhập khẩu để vận hành các nhà máy nhiệt điện. Thiếu nhiên liệu là một trong những nguyên nhân khiến Cuba năm ngoái trải qua tình trạng mất điện diện rộng.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez đã chỉ trích động thái áp thuế của Mỹ, gọi đây là "hành động gây hấn tàn nhẫn" nhằm vào Cuba và người dân nước này.

Mexico và Trung Quốc đã bày tỏ quan ngại sâu sắc và phản đối các hành động của Mỹ đối với Cuba, cảnh báo rằng động thái của Mỹ "có thể gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến bệnh viện, nguồn cung cấp thực phẩm và các dịch vụ cơ bản khác cho người dân Cuba".

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum ngày 9/2 thông báo nước này sẽ tạm dừng đơn hàng xuất khẩu nhiên liệu cho Cuba do các đe dọa thuế quan, song sẽ tăng cường hỗ trợ ở các phương diện khác, trong đó có hai tàu hải quân sẽ đưa 800 tấn hàng viện trợ nhân đạo đến đảo quốc này. Bà khẳng định Mexico đang tiến hành các bước ngoại giao cần thiết để nối lại việc chuyển dầu cho Cuba.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng ngày 2/2 cho biết Việt Nam quan ngại sâu sắc về biện pháp áp thuế quan bổ sung của Mỹ đối với hàng hóa của các nước cung cấp dầu cho Cuba, tác động nghiêm trọng đến hoạt động kinh tế, xã hội và cuộc sống của người dân nước này.

Việt Nam khẳng định lại sự ủng hộ đối với các nghị quyết đã được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) thông qua trong nhiều năm, kêu gọi Mỹ dỡ bỏ ngay các biện pháp bao vây, cấm vận đơn phương chống Cuba và có bước đi theo hướng đối thoại, cải thiện quan hệ với Cuba.

"Một lần nữa, Việt Nam khẳng định mạnh mẽ tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống với nhân dân Cuba anh em", người phát ngôn nhấn mạnh.

Thanh Danh (Theo BBC, CBS, Reuters)