Iran 'duyệt kế hoạch thu phí tàu trên eo biển Hormuz'

Thành viên ủy ban an ninh quốc hội Iran cho biết cơ quan này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền sử dụng eo biển Hormuz.

Hãng tin Tasnim ngày 30/3 dẫn lời thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran cho biết hệ thống thu phí tàu thuyền các quốc gia đi qua eo biển Hormuz sẽ sử dụng đồng rial của Iran.

Kế hoạch cũng có các nội dung về thực thi chủ quyền của Iran đối với tuyến hàng hải chiến lược này và đề cập hợp tác với Oman, quốc gia nằm ở phía bên kia eo biển, nhằm xây dựng khung pháp lý liên quan.

Đài phát thanh - truyền hình quốc gia Iran (IRIB) cho biết kế hoạch quản lý eo biển Hormuz còn đề cập đến những biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường và vai trò của lực lượng vũ trang Iran. Luật cũng cấm tàu liên quan đến Mỹ, Israel và những quốc gia áp đặt lệnh trừng phạt đơn phương nhằm vào Iran đi qua eo biển.

Tàu chở dầu Shenlong Suezmax cập cảng ở Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz ngày 12/3. Ảnh: AP

Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran là cơ quan chuyên trách có quyền lực đáng kể về mặt lập pháp trong lĩnh vực đối ngoại, quốc phòng, tình báo và an ninh. Ủy ban này có trách nhiệm xây dựng chiến lược quốc gia, đánh giá các thỏa thuận với nước ngoài và cố vấn về hoạt động quân sự, gần đây là những quyết sách về eo biển Hormuz.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu đối với vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới.

Trong giai đoạn hòa bình, khoảng 20% nguồn cung dầu thô và LNG thế giới đi qua khu vực này. Tuy nhiên, kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, lưu lượng tàu qua lại đã giảm khoảng 95%, theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler.

Các động thái diễn ra giữa lúc xung đột giữa Iran và Mỹ - Israel đã bước sang tháng thứ hai mà chưa có dấu hiệu chấm dứt.

Iran đã cho phép một số tàu từ Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ qua eo biển Hormuz. Giới chức Iran ngày 26/3 đã công bố danh sách cụ thể "những nước thân thiện" có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga.

Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 30/3 cho rằng nhiều quốc gia đã đạt thỏa thuận riêng với Iran để duy trì hoạt động vận tải qua khu vực. Ông tuyên bố Washington sẽ "giành lại quyền kiểm soát" eo biển Hormuz và đảm bảo tự do hàng hải, thông qua việc triển khai lực lượng hộ tống của Mỹ hoặc đa quốc gia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cảnh báo có thể tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng dân sự của Iran, bao gồm nhà máy điện, giếng dầu và đảo "huyết mạch dầu mỏ" Kharg, nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại quốc tế.

Thanh Danh (Theo AFP, Hindustan Times, TASS)