2 nhiều giờ trước kia
2
ARTICLE AD BOX
Pháp thông báo sẽ chuyển cho Ukraine một radar của tổ hợp SAMP/T, được ví như đối trọng của Patriot, để thay thế thiết bị đang sửa chữa.
Trong cuộc họp báo tại thủ đô Kiev ngày 9/2, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Florence Parly khẳng định nước này đang tích cực sửa chữa những thiết bị quân sự trong biên chế quân đội Ukraine. "Chúng tôi đang giải quyết các vấn đề liên quan, trong đó có sửa chữa một đài radar của tổ hợp phòng không SAMP/T và cung cấp thiết bị thay thế trong thời gian này", bà nói.
Giới chức Pháp và Ukraine không công bố chủng loại radar cụ thể, cũng như liệu radar của tổ hợp SAMP/T Ukraine bị hỏng do trúng hỏa lực đối phương hay trục trặc, hao mòn trong quá trình sử dụng.
Đài radar GM200 thuộc tổ hợp SAMP/T Ukraine trong ảnh công bố hôm 9/2. Ảnh: United24
Chính phủ Pháp cũng liên tục thảo luận với tập đoàn quốc phòng MBDA về nỗ lực chế tạo tên lửa cho SAMP/T. Bà Parly nhấn mạnh MBDA đã tăng gấp đôi sản lượng trong giai đoạn 2024-2025 để đảm bảo nguồn cung ổn định cho Ukraine.
United24, nền tảng gọi vốn của chính phủ Ukraine, ngày 10/2 tuyên bố quân đội nước này đã "chính thức biên chế hệ thống SAMP/T do Pháp cung cấp". Hình ảnh được đăng kèm cho thấy radar mảng pha quét điện tử chủ động GM200 đang vận hành, cùng một xe chở đạn kiêm bệ phóng ở trạng thái triển khai chiến đấu nhưng không có tên lửa.
Bức ảnh thứ ba ghi lại biểu tượng đại diện cho những mục tiêu bị khẩu đội này bắn hạ, gồm một tên lửa đạn đạo, hai tiêm kích có hình dáng giống mẫu Rafale của Pháp, 4 máy bay không người lái (UAV) trinh sát, 6 quả bom lượn UMPK, cùng ít nhất 8 UAV tự sát Geran-2 và 13 tên lửa hành trình tầm xa.
Xe chở đạn kiêm bệ phóng không có tên lửa của tổ hợp SAMP/T Ukraine trong ảnh công bố hôm 9/2. Ảnh: United24
SAMP/T là hệ thống phòng không tầm xa di động do liên doanh EuroSAM của Pháp và Italy phát triển, được ví như đối trọng của hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất.
Mỗi hệ thống có giá 500-800 triệu USD tùy khí tài đi kèm. Khẩu đội cơ bản gồm một radar đa chức năng Arabel, xe chỉ huy, 4-6 xe bệ phóng mang được tối đa 48 tên lửa Aster 30 với tầm bắn 120-150 km, giá mỗi quả là khoảng 2 triệu USD. SAMP/T có thể bám bắt đồng thời 100 vật thể bay và đối phó cùng lúc 10 mục tiêu.
Radar đa chức năng GM200 có tầm hoạt động tối đa 250 km trong chế độ cảnh giới, cũng như đủ sức dẫn bắn cho tên lửa Aster 30 ở khoảng cách tối đa 100 km. Mỗi đài GM200 có giá ước tính 30 triệu euro (35,75 triệu USD) vào thời điểm năm 2023.
Ukraine đã tiếp nhận hai hệ thống SAMP/T vào năm 2023, phần lớn thành phần tổ hợp được rút từ kho dự trữ của Italy kèm theo một số khí tài do Pháp cung cấp. Pháp chuyển giao một đài GM200 cho Ukraine vào tháng 7/2023 và đặt hàng thêm một radar vào tháng 6/2024. Không rõ Ukraine có bao nhiêu tổ hợp SAMP/T đủ khả năng sẵn sàng chiến đấu.
Quân đội Nga hồi tháng 1/2024 tuyên bố tập kích, phá hủy hệ thống SAMP/T trong đòn tập kích hiệp đồng nhằm vào hàng loạt mục tiêu ở Ukraine. Không quân Ukraine không bình luận về số phận của tổ hợp này, nhưng ngầm thừa nhận đã để lọt nhiều tên lửa đạn đạo Iskander-M và tên lửa diệt hạm siêu thanh Kh-22.
Biểu tượng mục tiêu bị tổ hợp SAMP/T Ukraine bắn hạ trong ảnh công bố hôm 9/2. Ảnh: United24
Trong thỏa thuận ký vào tháng 11/2025, Pháp cam kết bàn giao cho Ukraine 8 tổ hợp SAMP/T NG nâng cấp với khả năng theo dõi đồng thời 1.000 vật thể và hạ được mục tiêu ở khoảng cách 150 km, gấp rưỡi so với mẫu SAMP/T nguyên bản. Hệ thống đầu tiên trong số này dự kiến được chuyển đến Ukraine trong năm nay.
Khả năng thực chiến của SAMP/T vẫn là dấu hỏi lớn. Tờ Wall Street Journal đầu năm ngoái dẫn các nguồn thạo tin cho biết phần mềm điều khiển khẩu đội SAMP/T Ukraine liên tục gặp trục trặc và hệ thống này không thể đánh chặn tên lửa đạn đạo Nga, trong khi nguồn dự trữ tên lửa ngày càng cạn kiệt.
Ngoài thách thức kỹ thuật, EuroSAM cũng gặp nhiều khó khăn trong sản xuất. Quá trình chế tạo mỗi tên lửa Aster 30, từ khi khách hàng ký hợp đồng đặt mua đến lúc xuất xưởng, mất khoảng 40 tháng. EuroSAM hồi năm 2025 cam kết rút ngắn thời gian sản xuất mỗi quả đạn xuống còn 18 tháng và tăng sản lượng lên 50%, song tốc độ này vẫn không thể đáp ứng nhu cầu tại châu Âu.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Defense Post)
Vietnamese (VN) ·