Mỹ muốn kêu gọi toàn cầu tham gia cuộc chiến chống Iran

Chính quyền Trump được cho là đang yêu cầu các nhà ngoại giao kêu gọi mọi quốc gia tham gia nỗ lực đối phó Iran để "bảo vệ chính công dân của họ".

NBC News ngày 16/3 dẫn điện tín được Bộ Ngoại giao Mỹ gửi tất cả cơ quan ngoại giao nước này, chỉ thị các nhà ngoại giao phải truyền đạt tới "cấp cao nhất phù hợp" của chính quyền sở tại rằng họ "cần nhanh chóng hành động để làm suy giảm năng lực của Iran", do nguy cơ tấn công gia tăng đối với chính các quốc gia đó.

"Iran đã kích hoạt mạng lưới lực lượng ủy nhiệm để gây bất ổn và làm giảm lưu lượng tàu dầu qua eo biển Hormuz nhằm gây tổn thất kinh tế trên toàn cầu. Từ lâu Iran cũng cho thấy năng lực, ý định tài trợ cho các vụ tấn công tại Mỹ và những nơi khác trên thế giới, nhằm vào mục tiêu của Mỹ, Israel và lực lượng đối lập với Iran", bức điện mà NBC News tiếp cận được có đoạn.

Các hãng tin lớn khác cũng đăng thông tin về bức điện tín ngoại giao này. Reuters cho biết bức điện đề ngày 16/3, do Ngoại trưởng Marco Rubio ký, đã được gửi tới các cơ quan ngoại giao, lãnh sự Mỹ trên toàn thế giới. Theo ABC News, bức điện được dán nhãn "nhạy cảm", nhưng không phải thông tin mật.

Bức điện có tiêu đề "Mối lo ngại gia tăng về hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC); Cần hành động ngay" yêu cầu các thông điệp này phải được chuyển tới chính phủ sở tại trước 20/3, và nếu có thể cần phối hợp với các đối tác Israel.

Một tòa nhà bị hư hại sau cuộc tấn công vào thủ đô Tehran của Iran ngày 15/3. Ảnh: AFP

Tại những quốc gia chưa thực hiện, các nhà ngoại giao Mỹ được chỉ đạo vận động chính phủ sở tại nhanh chóng liệt IRGC và Hezbollah vào danh sách tổ chức khủng bố, nhằm gia tăng sức ép với Iran.

Các quốc gia cũng được khuyến khích đưa tên các thành viên và những người ủng hộ IRGC, Hezbollah vào danh sách theo dõi khủng bố.

"Sức ép chung từ nhiều quốc gia sẽ có khả năng buộc chính quyền Iran thay đổi cao hơn so với các biện pháp đơn phương. Chúng ta phải hành động khi sự chú ý của cộng đồng quốc tế đang tập trung vào thời điểm này, nhằm chấm dứt chiến dịch tấn công của Iran tại Trung Đông và trên toàn cầu. Đừng để khoảnh khắc quan trọng này trôi qua", theo nội dung bức điện.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump chưa lên tiếng về bức điện trên. Khi được đề nghị bình luận, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay "Tổng thống Trump đang tập trung vào đảm bảo hòa bình ở Trung Đông. IRGC, Hezbollah và các nhóm ủy nhiệm được Iran hậu thuẫn đang gây bất ổn cho chính phủ các nước và hủy hoại hòa bình khu vực".

Trung Đông chìm trong chiến sự kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích Iran vào ngày 28/2. Iran sau đó trả đũa bằng cách phóng tên lửa, UAV vào lãnh thổ Israel, căn cứ của Mỹ ở Trung Đông và hạ tầng năng lượng trọng yếu tại nhiều nước vùng Vịnh. Xung đột đã bước sang tuần thứ ba và vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc.

Tổng thống Mỹ gần đây đề nghị các đồng minh điều tàu chiến hộ tống tàu dầu qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, nhiều đồng minh của Mỹ không đưa ra cam kết hoặc đã thẳng thừng từ chối đề nghị. Nhật, Đức, Tây Ban Nha và Italy tuyên bố trước mắt không có kế hoạch điều tàu đến giúp mở lại eo biển.

Trong khi đó, nhiều quốc gia khác, trong đó có Nga, Trung Quốc, Tây Ban Nha, phản đối cuộc chiến của Mỹ, Israel nhằm vào Iran và kêu gọi nhanh chóng chấm dứt giao tranh.

Huyền Lê (Theo NBC News, CNN)