Nhật Bản - châu Âu phóng tàu bám đuổi tiểu hành tinh 'thần chết' Apophis

Theo tính toán của các nhà khoa học, tiểu hành tinh Apophis sẽ bay sượt Trái đất ở khoảng cách chỉ 31.600km vào ngày 13-4-2029, gần đến mức khoảng 2 tỉ người có thể quan sát bằng mắt thường.

Nhân cơ hội hiếm có này, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) phối hợp Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) triển khai sứ mệnh Ramses, nhằm nghiên cứu tiểu hành tinh từng được coi là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với Trái đất.

Theo trang IFLScience, Apophis có kích thước khoảng 450 x 170 mét, được đặt tên theo Thần chết mang hình hài một con rắn trong truyện cổ Ai Cập, thần Apophis.

Apophis từng được dự đoán có xác suất va chạm Trái đất lên tới 2,4% vào năm 2029, dù kịch bản này hiện đã bị loại trừ.

Tuy nhiên khi bay ngang Trái đất, lực hấp dẫn của hành tinh chúng ta có thể gây ra các rung chấn mạnh, hay "động đất tiểu hành tinh", làm thay đổi cấu trúc của nó. Đây chính là mục tiêu quan sát quan trọng của Ramses.

Theo quản lý dự án Ramses, ông Paolo Martino, sứ mệnh này mang ý nghĩa then chốt trong lĩnh vực phòng thủ hành tinh.

Việc hiểu rõ cấu trúc, thành phần và phản ứng của tiểu hành tinh trước các lực tác động từ bên ngoài là yếu tố quyết định để xây dựng chiến lược làm lệch quỹ đạo trong tương lai nếu cần.

Tàu Ramses dự kiến phóng vào tháng 4-2028 và tiếp cận Apophis trước ngày 1-3-2029. Sau đó, nó sẽ theo dõi tiểu hành tinh này trong suốt quá trình bay ngang Trái đất, cung cấp dữ liệu "trước - trong - sau" sự kiện.

Đây sẽ là lần đầu tiên con người vừa có thể quan sát một thiên thể bằng mắt thường, vừa đồng thời thu thập dữ liệu cận cảnh từ không gian.

Điểm đặc biệt của Ramses không chỉ nằm ở mục tiêu, mà còn ở tốc độ triển khai.

Toàn bộ sứ mệnh phải được phát triển trong chưa đầy 2,5 năm, một kỷ lục đối với các dự án không gian sâu. Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng đây là cơ hội duy nhất, bởi những lần tiếp cận gần như vậy chỉ xảy ra khoảng một lần mỗi thiên niên kỷ.

Bên cạnh Ramses, một số sứ mệnh khác cũng hướng tới Apophis, trong đó có tàu OSIRIS-APEX của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA). Tuy nhiên Ramses được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc cung cấp dữ liệu chi tiết nhất.

Sứ mệnh này không chỉ giúp giải mã bí ẩn của một tiểu hành tinh cụ thể, mà còn góp phần nâng cao khả năng bảo vệ Trái đất trước các mối nguy từ không gian trong tương lai.