Thị trấn biên giới Mỹ lao đao vì khách Canada quay lưng

Các thị trấn biên giới New York - Ontario chứng kiến doanh thu sụt giảm, khi căng thẳng giữa Mỹ và Canada ảnh hưởng nặng đến du lịch.

Tiệm bánh của bà Aimee Loughran ở thị trấn Lewiston, bang New York, cách thác Niagara khoảng 20 phút lái xe. Nhưng khác với cảnh buôn bán nhộn nhịp trước đây, cửa hàng nay chịu áp lực vì lượng khách du lịch sụt giảm rõ rệt.

Chi tiêu từ khách địa phương không thể sánh bằng nguồn thu ổn định nhờ dòng du khách Canada, vốn là nguồn khách quan trọng với nhiều cửa hàng trong thị trấn trước khi quan hệ thương mại và chính trị hai nước căng thẳng.

Doanh thu tiệm bánh vì thế giảm khoảng 30%, buộc bà phải thắt chặt chi tiêu cả trong kinh doanh lẫn cuộc sống hàng ngày. "Đối với một người mẹ đơn thân, điều này đặc biệt khó khăn", Loughran cho biết.

Tại Lewiston, các cửa hàng đồ cổ, quán ăn và cơ sở lưu trú đều chịu tác động khi lượng khách Canada qua biên giới ngày càng thưa vắng. Giáo viên về hưu Judy, 73 tuổi, đồng sở hữu một cửa hàng đồ cổ cùng 8 người khác, cho biết doanh số của tiệm đã giảm 20% trong năm ngoái và bà ngày càng bi quan về tình hình thị trường.

"Tôi không trách họ. Tôi ước gì mình không sống ở đất nước này, vì đến cả tôi cũng không còn thích nó nữa", Judy nói.

Trung tâm mua sắm ở thành phố Niagara Falls, bang New York, tiếp giáp bang Ontario của Canada hồi cuối năm 2025. Ảnh: NYT

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những phát ngôn gây tranh cãi, như gọi Thủ tướng Mark Carney là "thống đốc" hay bóng gió biến Canada thành bang mới thuộc Mỹ, người dân tại các thị trấn biên giới đang chật vật tìm cách thích nghi.

John Percy, CEO cơ quan xúc tiến du lịch Destination Niagara, cho biết đơn vị đã phải dừng quảng bá tại Canada và chuyển hướng sang thu hút du khách từ các bang khác của Mỹ do nguồn lực có hạn. "Ngân sách của chúng tôi đã hẹp lại", ông nói.

Theo các số liệu từ văn phòng Thống đốc New York Kathy Hochul, lượt khách Canada nhập cảnh vào Mỹ qua bang này trong năm 2025 đã giảm 3 triệu lượt, tương đương mức giảm 21% so với năm trước. Riêng lượng xe cá nhân qua lại tại khu vực Buffalo và thác Niagara giảm hơn 717.000 lượt, tức mức giảm 16,3%.

Khu tham quan hạ nguồn thác Niagara ở phía Mỹ từ lâu phụ thuộc lớn vào dòng khách Canada, nhất là vào mùa thấp điểm. Tỷ giá hối đoái thuận lợi và thuế bán hàng thấp hơn nhiều khiến người Canada thường xuyên qua Mỹ để mua các mặt hàng thiết yếu giá rẻ hơn như sữa, bánh mì và xăng, cũng như mua sắm tại các cửa hàng địa phương.

Việc sang Mỹ mua sắm, đặc biệt là mua quần áo, từng phổ biến đến mức vào những năm 1990 một số trung tâm thương mại cho đặt thùng quyên góp ngay tại bãi xe để nhận lại quần áo cũ của khách Canada.

Percy nhớ rằng nhiều du khách Canada thay đồ ngay tại chỗ rồi lái xe về nước với xe và vali chất đầy quần áo mới đã được gỡ tem mác để tránh nộp thuế.

Vị trí thành phố Niagara Falls của bang New York, tiếp giáp bang Ontario của Canada. Đồ họa: Britannica

Nhưng mọi thứ đã thay đổi. Đồng USD tăng giá và lạm phát tại Mỹ khiến mua sắm xuyên biên giới kém hấp dẫn hơn trước, trong khi căng thẳng chính trị tiếp tục đẩy tâm lý e dè của người Canada lên cao. Nhiều chủ doanh nghiệp cho biết họ không chỉ mất khách mà còn phải cắt giảm tuyển dụng, đặc biệt trong mùa thấp điểm.

Cuộc thăm dò gần đây của Globe and Mail cho thấy khoảng 9% người Canada xem Mỹ là "đồng minh đáng tin cậy", trong khi 51% nói họ đã hủy các chuyến đi tới Mỹ như một cách phản đối những phát biểu của ông Trump.

Với những người Canada vẫn chọn sang Mỹ, họ cũng trở nên kín tiếng hơn. "Họ sẽ không nói với hàng xóm, bạn bè hay gia đình rằng họ đang đến Mỹ nữa đâu", Percy chia sẻ những quan sát về tâm lý khách hàng.

Robert Restaino, thị trưởng thành phố Niagara Falls thuộc New York, có gia đình và bạn bè ở bên kia biên giới. Ông kể rằng mình thường phải "nhăn mặt" mỗi khi Tổng thống Trump đưa ra những phát biểu mang tính mỉa mai hoặc đùa cợt về việc Canada có thể trở thành bang thứ 51. Đối với ông, những lời lẽ như vậy không mang lại lợi ích thực chất nào và chỉ khiến quan hệ giữa hai khu vực sát biên giới thêm căng thẳng.

Để tìm lối ra cho tình trạng biên mậu sụt giảm, giới chức địa phương đang đặt cược vào thể thao và các sự kiện quy mô lớn. Thành phố Niagara Falls hiện có kế hoạch đầu tư 200 triệu USD xây trung tâm sự kiện 6.000 chỗ, kỳ vọng thu hút các giải đấu trẻ, đại học và bán chuyên ở nhiều môn như khúc côn cầu, bóng rổ, bóng chuyền hay bóng vợt. Đây được xem là hướng đi có thể giúp địa phương bớt phụ thuộc vào dòng khách mua sắm ngắn ngày từ Canada.

Tuy nhiên, hiệu quả của chiến lược này vẫn còn bỏ ngỏ. Khoảng 10-15% người mua vé mùa của đội bóng bầu dục Buffalo Bills là người Canada. Thế nhưng, các chủ khách sạn địa phương nhận thấy số lượng người hâm mộ từ Canada đến và lưu trú qua đêm đã giảm.

"Mỗi khi có trận đấu trên sân nhà, chúng tôi đón khách từ khắp nơi đến ở khách sạn. Và số lượng người Canada ít hơn so với trước đây", chủ khách sạn Strangio cho biết.

Kathleen Stefik, cử tri 59 tuổi từng bỏ phiếu cho ông Trump, cho biết bà cảm nhận rõ sự lạnh nhạt từ phía người Canada nên cũng hạn chế sang nước láng giềng. Dù ủng hộ một số chính sách của ông Trump, trong đó có nhập cư, bà thừa nhận những phát ngôn của ông về Canada đã gây tổn hại quan hệ hai bên. "Ông ấy nên hành xử cho ra dáng tổng thống", Stefik nói.

Hà Linh (Theo Guardian)