Thủy quân lục chiến - chìa khóa có thể giúp ông Trump mở cửa Hormuz

Thủy quân lục chiến Mỹ có thể kiểm soát các đảo chiến lược của Iran ở vịnh Ba Tư, giúp ông Trump gây sức ép để Tehran mở lại eo biển Hormuz.

Tổng thống Donald Trump đang thúc giục các trợ lý và đồng minh tìm phương án mở lại eo biển Hormuz trong bối cảnh giá xăng dầu vẫn neo cao. Giải pháp khả thi nhất hiện nay có thể nằm ở lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ.

Theo Wall Street Journal, Lầu Năm Góc đã điều động đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến số 31 (MEU 31), lực lượng gồm khoảng 2.200 binh sĩ, tới Trung Đông. Đây là đơn vị phản ứng nhanh được biên chế trên tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli, vốn đóng quân ở Okinawa, Nhật Bản.

Ảnh vệ tinh cho thấy tàu USS Tripoli cùng hai chiến hạm hộ tống đã di chuyển từ Nhật Bản xuống phía nam Biển Đông hôm 15/3. Nhóm tàu này xuất hiện ngoài khơi Singapore một ngày sau đó và có thể mất hơn một tuần nữa mới tới Trung Đông.

Thủy quân lục chiến Mỹ vận hành xe chiến đấu lội nước cùng các thành viên Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản trong cuộc tập trận Iron Fist 26 tại Kushi Crossing, Okinawa, hôm 4/3. Ảnh: U.S. Marine Corps

Đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến (MEU) là lực lượng tác chiến độc lập, lấy tàu đổ bộ làm căn cứ di động, chuyên thực hiện các cuộc tập kích đường biển và đường không vào lãnh thổ đối phương.

Một đơn vị MEU có lực lượng tác chiến trên bộ được trang bị xe bọc thép và pháo binh, lực lượng tác chiến trên không trang bị trực thăng vũ trang, trực thăng lai MV-22 Osprey và tiêm kích tàng hình F-35B.

MEU 31 được điều động tới Trung Đông trong bối cảnh các phương án không kích của Mỹ và Israel tỏ ra kém hiệu quả trong nỗ lực khơi thông eo biển Hormuz, nơi đang gần như bị Iran phong tỏa.

Quân đội Mỹ đã tìm cách nhắm vào năng lực tập kích tầm xa của Iran như các bệ phóng, nhà máy sản xuất cùng các kho chứa tên lửa, máy bay không người lái (UAV) hay thủy lôi. Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), chiến đấu cơ nước này hôm 17/3 đã thả các loại bom xuyên sâu nặng hơn hai tấn vào những căn cứ kiên cố nằm dọc bờ biển Iran, nơi được cho là cất giữ tên lửa hành trình diệt hạm có thể tấn công tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Nhưng dù Mỹ và Israel đã liên tục không kích trong gần ba tuần qua, Iran vẫn có khả năng tiếp tục nhắm mục tiêu vào các lực lượng và đồng minh của Washington tại Trung Đông cũng như vùng biển xung quanh Hormuz. Một tàu biển sáng 19/3 bốc cháy vì bị trúng vật thể lạ ở vịnh Oman, gần eo biển.

"Chúng ta vẫn chưa thể khẳng định liệu toàn bộ năng lực quân sự của Iran đã bị triệt hạ hay chưa", Caitlin Talmadge, học giả cấp cao tại Viện Brookings kiêm giáo sư tại Viện Công nghệ Massachusetts, nhận định. "Điều đó đặt ra câu hỏi liệu chúng ta có thể thực sự vô hiệu hóa họ hay không".

Giới chuyên gia đánh giá việc điều động lực lượng thủy quân lục chiến tới khu vực sẽ giúp ông Trump có thêm nhiều phương án để gây sức ép lên Tehran.

Iran kiểm soát một số hòn đảo nhỏ ngoài khơi bờ biển phía nam, nơi họ xây dựng các hạ tầng dầu khí trọng yếu cũng như căn cứ tên lửa. Quan trọng nhất là đảo Kharg, nằm ở phía bắc vịnh Ba Tư, cách eo biển Hormuz khoảng 480 km và là trung tâm xuất khẩu dầu chính của Iran.

Tổng thống Trump hồi đầu tuần đe dọa tấn công các đường ống dẫn dầu trên đảo này, sau khi một cuộc không kích của quân đội Mỹ tuần trước đã phá hủy các cơ sở quân sự then chốt tại đây.

Theo các chuyên gia và cựu quan chức Mỹ, thay vì phá hủy cơ sở hạ tầng dầu khí trên đảo Kharg, thủy quân lục chiến Mỹ có thể đổ bộ, kiểm soát hòn đảo và biến nó thành lá bài thương lượng quan trọng nhằm mở lại eo biển.

Vị trí đảo Kharg. Đồ họa: CNBC

"Đảo Kharg là nơi trung chuyển 90% lượng dầu của Iran, vì vậy, thực tế chỉ có hai lựa chọn: Phá hủy cơ sở hạ tầng dầu mỏ, gây ra thiệt hại không thể cứu vãn cho nền kinh tế Iran và cả toàn cầu hoặc kiểm soát Kharg, dùng nó làm đòn bẩy đàm phán mà không ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế thế giới", tướng Frank McKenzie, cựu tư lệnh CENTCOM, nhận xét.

Trong một chiến dịch đổ bộ chiếm đảo như vậy, tàu USS Tripoli có thể triển khai xuồng đưa lính thủy quân lục chiến cùng trang thiết bị cập bờ. Ngoài ra, chiến dịch cũng có thể được triển khai bằng cách dùng trực thăng đổ quân lên đảo, dưới sự yểm trợ hỏa lực của tiêm kích.

Thủy quân lục chiến cũng có thể được triển khai để đột kích bất kỳ hòn đảo nào khác nằm ngay trong eo biển. Từ đó, Mỹ sẽ giành được vị trí chiến lược để chặn đánh các xuồng cao tốc Iran và bắn hạ tên lửa đe dọa tàu thuyền qua lại Hormuz, theo phó đô đốc John Miller, cựu tư lệnh hải quân Mỹ tại CENTCOM.

Một mục tiêu chiến lược tiềm năng khác là đảo Qeshm. Hòn đảo này nằm ngay cửa ngõ eo biển Hormuz, là nơi trú đóng của các tàu hải quân Iran. Đây cũng là nơi đặt nhà máy khử mặn lớn mà Iran từng cáo buộc Mỹ tấn công. Diện tích lớn và vị trí đắc địa của đảo Qeshm cho phép Tehran kiểm soát toàn bộ luồng tàu thuyền ra vào eo biển.

Thủy quân lục chiến Mỹ cũng có thể được điều động để kiểm soát đảo Kish, trung tâm kinh tế nhỏ nằm ở phía tây đảo Qeshm, nơi sở hữu một sân bay, hoặc đảo đá Hormuz ở phía đông Qeshm, nơi Tehran neo đậu các tàu tấn công cỡ nhỏ.

"Nhiều hòn đảo trong số này có hệ thống phòng thủ kiên cố, nhưng một số chỉ là những địa điểm bỏ hoang từ nhiều năm", Nicole Grajewski, phó giáo sư tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế thuộc Viện Nghiên cứu Chính trị Paris, kiêm học giả Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, trụ sở tại Washington, nhận định.

Vị trí đảo Qeshm của Iran. Đồ họa: NASA

Việc bố trí thủy quân lục chiến trên các hòn đảo ngoài khơi thay vì đưa quân vào lãnh thổ nội địa Iran là một phương án giúp ông Trump khẳng định mình vẫn giữ đúng lời hứa không điều quân tham chiến trực tiếp trên lãnh thổ Iran, đồng thời vẫn nắm trong tay đòn bẩy mặc cả quan trọng.

"Tôi không thấy khả năng họ tiến vào nội địa Iran", Miller cho hay. "Tôi nghĩ nếu Mỹ định triển khai quân ở đâu đó, các hòn đảo xung quanh Iran trong vùng Vịnh sẽ là lựa chọn phù hợp, giúp mang lại lợi thế chiến thuật trong một khoảng thời gian nhất định".

Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)