TP.HCM công bố 54 sản phẩm tham gia thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu

Ngày 13-3, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức hội nghị công bố danh mục sản phẩm đăng ký tham gia đề án thí điểm chính sách thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và tài sản trí tuệ sử dụng ngân sách nhà nước.

Công bố danh mục 54 sản phẩm tham gia thí điểm

Ông Lê Thanh Minh - Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - nhận định danh mục này phản ánh khá rõ tiềm lực nghiên cứu và xu hướng phát triển công nghệ của các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trên địa bàn.

Trong tổng số 54 sản phẩm, có 30 sản phẩm thuộc danh mục công nghệ chiến lược, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ quan trọng.

Ở lĩnh vực công nghệ sinh học - y sinh, nhiều sản phẩm được phát triển bởi các trường đại học và viện nghiên cứu như giác mạc sinh học từ mô heo khử tế bào (Trường đại học Y Dược TP.HCM), vật liệu hydrogel cầm máu trong cấp cứu (Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM) và công nghệ CAR-T điều trị ung thư huyết học (Công ty Việt Nam Gene - Cell Technology)…

Trong nhóm AI - chuyển đổi số - đô thị thông minh, các sản phẩm tiêu biểu gồm nền tảng bản sao số (digital twin) phục vụ quản lý đô thị thông minh (Trung tâm Nghiên cứu triển khai Khu Công nghệ cao TP.HCM), hệ thống quan trắc môi trường không khí bằng IoT (Trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM), nền tảng AI dự báo dịch bệnh (Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM) và nền tảng telemedicine hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa (Trường đại học Y Dược TP.HCM).

Ở lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, các sản phẩm tham gia đề án gồm vắc-xin phòng bệnh gan thận mủ trên cá tra (Trường đại học Nông Lâm TP.HCM), chế phẩm sinh học bảo vệ thực vật từ vi sinh vật (Viện Sinh học nhiệt đới) và giống cây trồng công nghệ cao phục vụ sản xuất nông nghiệp đô thị (Trung tâm Công nghệ sinh học TP.HCM).

Một số sản phẩm công nghệ do doanh nghiệp phát triển cũng được đưa vào danh mục như động cơ điện cho UAV và radar cho UAV (Công ty Real-time Robotics Việt Nam), drone thương mại (Công ty Saolatek) và bộ truyền dữ liệu tầm xa cho UAV (Công ty Service Aviation General).

Ông Lê Thanh Minh cho biết việc có 9 doanh nghiệp đăng ký 22 sản phẩm, chiếm khoảng 41% tổng số sản phẩm, là tín hiệu tích cực cho thấy khu vực doanh nghiệp bắt đầu quan tâm hơn đến việc tham gia phát triển và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Tháo gỡ điểm nghẽn đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường

Bà Nguyễn Thị Thu Sương - Trưởng phòng Phát triển Khoa học công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - nói đề án thí điểm được xây dựng từ thực tế TP.HCM có tiềm lực nghiên cứu lớn nhưng khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu vẫn còn hạn chế.

Nhiều kết quả nghiên cứu được tạo ra từ ngân sách nhà nước có tiềm năng ứng dụng cao, song chưa được đưa ra thị trường do thiếu cơ chế kết nối giữa hoạt động nghiên cứu và doanh nghiệp.

Trong giai đoạn 2014-2018 chỉ khoảng 13% nhiệm vụ khoa học - công nghệ có kết quả được thương mại hóa thành công, trong khi hiện nay tỉ lệ này chỉ vào khoảng 5%.

Số doanh nghiệp khởi nguồn từ viện nghiên cứu và trường đại học (spin-off) chỉ chiếm khoảng 3% tổng số startup tại TP.HCM, cho thấy khoảng cách khá lớn giữa hoạt động nghiên cứu khoa học và hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Bà Sương cho biết một trong những nguyên nhân chính nằm ở cấu trúc doanh nghiệp của thành phố. Hiện nay hơn 95% doanh nghiệp là doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ, nên năng lực hấp thụ công nghệ còn hạn chế.

Bên cạnh đó, hệ thống tổ chức trung gian hỗ trợ thương mại hóa công nghệ như môi giới công nghệ, tổ chức định giá tài sản trí tuệ hay các đơn vị kết nối viện - trường với doanh nghiệp vẫn chưa phát triển tương xứng.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp còn e ngại các vấn đề liên quan đến bảo mật công nghệ, thủ tục pháp lý hoặc quy trình đấu thầu, còn phía viện, trường lại thiếu nguồn lực để hoàn thiện sản phẩm ở giai đoạn gần thị trường.

Ông Lâm Đình Thắng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - cho biết đề án thí điểm thể hiện quyết tâm của TP.HCM trong việc tháo gỡ các rào cản để đưa khoa học - công nghệ vào thực tiễn.

Thành phố kỳ vọng sau khoảng 3 năm triển khai thí điểm, đề án sẽ giúp đưa ít nhất 10 sản phẩm khoa học - công nghệ ra thị trường, đồng thời nâng tỉ lệ khai thác thương mại tài sản trí tuệ lên khoảng 8-10%.

Xa hơn, TP.HCM hướng tới hình thành các mô hình hợp tác bền vững giữa nhà nước - viện, trường - doanh nghiệp, tạo ra chu trình khép kín từ nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ đến sản xuất - kinh doanh, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế dựa trên khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.