Khoảnh khắc cường kích Ukraine trúng tên lửa Nga, lao xuống đất

Video mới công bố cho thấy cường kích Su-25 Ukraine trúng tên lửa đối không R-37 Nga và rơi tại tỉnh Donetsk, khiến phi công thiệt mạng.

Trong video được các trang tin quân sự có liên hệ với quân đội Ukraine công bố hôm nay, cường kích Su-25M1K mang số hiệu 21 Xanh đang bay bằng ở độ cao nhỏ, không thực hiện động tác cơ động nào trước khi vụ nổ lớn bùng lên và khiến phi cơ vỡ thành nhiều mảnh ngay trên không.

Hình ảnh trong video cho thấy buồng lái bị hư hại nặng, nhiều khả năng vụ nổ đã khiến phi công thiệt mạng hoặc bị thương nặng, không thể phóng ghế thoát hiểm.

Sự việc xảy ra ngày 7/2/2024, khi chiếc Su-25M1K thuộc Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 299 Ukraine làm nhiệm vụ gần thành phố chiến lược Kurakhovo ở tỉnh Donetsk. Người điều khiển là trung tá Yuri Pokusaiev, được mô tả là một trong những phi công cường kích giỏi nhất của không quân Ukraine.

Trung tá Rostyslav Lazarenko, cấp trên của Pokusaiev, cho biết cường kích Su-25M1K bị bắn rơi khoảng 17 phút sau khi cất cánh bởi một tên lửa đối không R-37 Nga. "Cậu ấy không có bất cứ cơ hội nào, tất cả xảy ra trong chớp mắt. Vlad còn không kịp nói gì trên sóng vô tuyến", Lazarenko nói.

Tên lửa không đối không tầm xa R-37 và biến thể tăng tầm R-37M do Viện thiết kế Vympel phát triển và được đưa vào biên chế không quân Nga từ năm 2014. Mỗi quả đạn dài hơn 4 m, đạt tốc độ tối đa 7.400 km/h và mang đầu đạn nổ mảnh nặng 60 kg. Biến thể R-37M được cho là đạt tầm bắn tới 300-400 km và từng hạ mục tiêu ở khoảng cách 304 km trong thử nghiệm.

Không quân Nga trước đây chỉ lắp tên lửa R-37M cho tiêm kích hạng nặng MiG-31BM và Su-35S làm nhiệm vụ tuần phòng trong chiến dịch tại Ukraine. Loại vũ khí này bắt đầu xuất hiện trên dòng Su-30SM từ giữa năm 2024. Ngoài ra, Nga còn triển khai biến thể R-37 với cánh đuôi gập và cánh phụ thu nhỏ để lắp vừa khoang vũ khí trong thân tiêm kích tàng hình Su-57.

Tên lửa R-37M lắp trên tiêm kích MiG-31BM. Ảnh: BQP Nga

Một phi công F-16 Ukraine hồi đầu tháng cho biết họ thường phải đối mặt với hỏa lực đánh chặn của Nga trong gần như mọi chuyến xuất kích, trong đó nguy hiểm nhất là tiêm kích MiG-31, Su-35S và chiến đấu cơ tàng hình Su-57. "Họ có khả năng tuần tiễu ở độ cao lớn, chờ chúng tôi xuất hiện để tung đòn tập kích", người này thừa nhận.

Hoạt động độ cao lớn giúp mở rộng tầm theo dõi của radar trên tiêm kích, cũng như cho phép tên lửa đạt tầm bắn tối ưu theo thiết kế.

Mối đe dọa từ tiêm kích Nga buộc những chiếc F-16 Ukraine phải bay thấp, gần mặt đất. Phương thức này giúp chiến đấu cơ Ukraine tận dụng nhiễu địa vật, cũng như hạn chế tầm nhìn thẳng đến radar trên tiêm kích và hệ thống phòng không Nga. Đổi lại, khả năng quan sát của radar và tầm bắn vũ khí sẽ bị giảm đáng kể, máy bay cũng khó cơ động để đối phó tên lửa đang lao đến hơn.

Cường kích Su-25 được hãng Sukhoi thiết kế, chế tạo và đưa vào biên chế không quân Liên Xô năm 1981, chuyên thực hiện các nhiệm vụ tấn công mục tiêu mặt đất và yểm trợ bộ binh.

Ukraine thừa hưởng 92 máy bay Su-25 các loại sau khi Liên Xô tan rã, nước này sau đó nâng cấp một số máy bay lên chuẩn Su-25M1K. Chúng được lắp các thiết bị điện tử hàng không hiện đại, hệ thống định vị vệ tinh, tổ hợp ngắm bắn cải tiến để tăng cường khả năng tấn công mặt đất chính xác trong mọi điều kiện thời tiết.

Vào thời điểm bùng phát xung đột, không quân Ukraine chỉ có 31 chiếc Su-25 đủ khả năng chiến đấu, tất cả đều thuộc biên chế Lữ đoàn 299. Oryx, trang phân tích thông tin chiến sự có trụ sở tại Hà Lan, ước tính Ukraine đã mất ít nhất 22 cường kích Su-25 kể từ đầu chiến sự.

Vị trí thành phố Kurakhovo, tỉnh Donetsk. Đồ họa: RYV

Nguyễn Tiến (Theo Pravda Ukraine, AP, AFP)