Mỹ 'cân nhắc bắt tàu dầu' để gây áp lực với Iran

Giới chức Mỹ được cho là cân nhắc bắt thêm tàu vận chuyển dầu của Iran để gây áp lực, nhưng lo ngại động thái này khiến Tehran trả đũa và làm giá dầu tăng.

Các quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thảo luận về việc có nên bắt thêm tàu chở "dầu của Iran" hay không, song quyết định hoãn hoạt động này do lo ngại Tehran sẽ trả đũa và tác động đến thị trường dầu mỏ toàn cầu, một số quan chức Mỹ ngày 10/2 nói với tờ WSJ.

Trước đó, Mỹ đã bắt một số phương tiện bị nghi vận chuyển dầu của Iran khi thực hiện lệnh phong tỏa với Venezuela. Những con tàu này được cho là thuộc "đội tàu bóng đêm" chuyên vận chuyển dầu từ các quốc gia bị trừng phạt đến khách hàng.

Việc ngăn các phương tiện nhận dầu của Iran sẽ làm giảm nguồn thu chính của nước này, mở rộng chiến lược mà Nhà Trắng từng áp dụng tại biển Caribe. Đây cũng là một trong các phương án nhằm tăng sức ép buộc Iran đạt thỏa thuận hạn chế chương trình hạt nhân của mình.

Tàu dầu Aquila II nhìn từ trực thăng quân đội Mỹ ngày 9/2. Ảnh: BQP Mỹ

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ lo ngại phương án này gặp nhiều trở ngại, trong đó có kịch bản Iran đáp trả bằng cách bắt tàu dầu của Mỹ trong khu vực và thậm chí rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, nơi 25% lượng dầu mỏ thế giới đi qua. Hai động thái trên có khả năng đẩy giá dầu tăng mạnh và gây ra cơn bão chính trị cho Nhà Trắng.

Hơn 20 tàu chở dầu mỏ có nguồn gốc từ Iran bị Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt trong năm nay và giới chức nước này có thể bắt chúng, theo các quan chức Mỹ. Tuy nhiên, nếu khám xét một trong số các phương tiện này, Mỹ sẽ cần điều động nhân lực và tàu công vụ để áp giải tàu bị bắt đến Mỹ hoặc nơi có thể cất dầu thô của Iran.

Khi được hỏi về khả năng bắt tàu dầu có liên hệ với Iran, một quan chức Nhà Trắng nói Tổng thống Trump ưu tiên biện pháp ngoại giao hơn, song ông có nhiều lựa chọn khác nếu các cuộc đàm phán thất bại.

Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin trên.

Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vịnh Oman. Đồ họa: CSIS

Căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang liên quan làn sóng biểu tình chống chính phủ bùng phát từ cuối tháng 12/2025 tại Iran, do giới thương nhân không hài lòng với tình hình kinh tế và đồng rial mất giá. Biểu tình ban đầu diễn ra ôn hòa trước khi leo thang thành bạo lực chết người.

Tổng thống Trump nhiều lần đề cập khả năng hỗ trợ người biểu tình, trong đó không loại trừ kịch bản ra lệnh không kích Iran. Tuy nhiên, các đồng minh của Washington đã cảnh báo ông Trump về hậu quả kéo dài nếu thực hiện cuộc tấn công.

Iran sau đó tuyên bố cuộc biểu tình đã chấm dứt với hơn 3.000 người thiệt mạng, cho biết phần lớn nạn nhân là thành viên lực lượng an ninh hoặc người ngoài cuộc bị "những kẻ bạo loạn" giết hại.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 3/2 điều 6 xuồng vũ trang tiếp cận tàu dầu Stena Imperative treo cờ Mỹ trên eo biển Hormuz, yêu cầu thuyền trưởng tắt động cơ và chuẩn bị để họ lên phương tiện khám xét. Tuy nhiên, IRGC không chặn được con tàu, phương tiện giữ nguyên tốc độ và hướng đi rồi được một chiến hạm Mỹ hộ tống.

Nguyễn Tiến (Theo Reuters, WSJ, AFP)